No UPI Day : యూపీఐ వాడేవారికి బిగ్ న్యూస్: అక్టోబర్ 2న దేశవ్యాప్తంగా పేమెంట్స్ బంద్…

ఉచిత డిజిటల్ చెల్లింపుల యుగానికి తెరపడుతోందా?

న్యూఢిల్లీ నుంచి వెలువడిన అధికారిక వర్తక, వాణిజ్య వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, భారత డిజిటల్ లావాదేవీల రంగంలో పెను సంచలనం చోటుచేసుకుంది. 2016 డీమోనిటైజేషన్ తర్వాత దేశంలో అల్పాహార బండ్ల నుంచి పెద్ద కార్పొరేట్ షోరూమ్‌ల వరకు నగదు స్థానంలోకి వచ్చిన యూపీఐ (UPI) ప్రస్తుతం తీవ్ర సంక్షోభంలో పడింది. ఇప్పటివరకు జీరో-ఎండీఆర్ (Zero MDR) విధానం వల్ల ఉచితంగా సాగిన యూపీఐ లావాదేవీలపై చట్టబద్ధంగా రుసుములు వసూలు చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం మార్గం సుగమం చేసింది.

పార్లమెంట్ ఆమోదించిన చట్ట సవరణ బిల్లుపై భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము సంతకం చేయడంతో, అక్టోబర్ 15, 2026 నుండి రూ.2,000 పైబడిన ప్రతీ మర్చంట్ ట్రాన్సాక్షన్‌పై 0.4% ఎండీఆర్ (గరిష్టంగా రూ.300) వసూలు చేయనున్నారు. ఈ భారాన్ని వినియోగదారులపై వేయకూడదని, వ్యాపారులే భరించాలని కేంద్రం నిబంధన పెట్టింది. దీనివల్ల వ్యాపారుల లాభ మార్జిన్లు దారుణంగా పడిపోతాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ, గాంధీ జయంతి రోజైన అక్టోబర్ 2న దేశవ్యాప్తంగా ‘నో యూపీఐ డే’ (No UPI Day) కు పిలుపునిచ్చారు. దీంతో పండుగ సెలవు దినాన మార్కెట్లకు వెళ్లే కోట్ల మంది వినియోగదారులు క్యూఆర్ కోడ్లు పనిచేయక నగదు కొరతతో తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే పరిస్థితి ఏర్పడింది.

జీరో ఎండీఆర్ రద్దు నుండి అక్టోబర్ 2 నిరసన వరకు

యూపీఐ ఛార్జీల ప్రతిపాదనలు, చట్ట సవరణ మరియు వ్యాపార సంఘాల ఆందోళనల కాలక్రమానుసార సీక్వెన్స్ ఇదీ:

1.1. జూలై 2026: ఫిన్‌టెక్ కంపెనీల ఆదాయ సంక్షోభం:యూపీఐ నిర్వహణ వ్యయాలు భరించలేమన్న బ్యాంకులు, పేమెంట్ గేట్‌వేలు.

యూపీఐ సర్వర్ల నిర్వహణ, సైబర్ సెక్యూరిటీ కోసం వార్షిక సబ్సిడీలు సరిపోవడం లేదని, ఎండీఆర్ విధించాలని బ్యాంకులు కేంద్రంపై ఒత్తిడి తెచ్చాయి.

2.2. ఆగస్టు 2026: పేమెంట్ అండ్ సెటిల్‌మెంట్ చట్ట సవరణ బిల్లు:రూ.2,000 పైబడిన లావాదేవీలపై 0.4% ఎండీఆర్ ప్రతిపాదన.

పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం పేమెంట్ అండ్ సెటిల్‌మెంట్ సిస్టమ్స్ చట్టానికి సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టి ఆమోదింపజేసింది.

3.3. సెప్టెంబర్ రెండవ వారం: చట్టబద్ధమైన గ్రీన్ సిగ్నల్:రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఆమోదముద్ర & గెజిట్ నోటిఫికేషన్.

బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభించడంతో అక్టోబర్ 15, 2026 నుండి ఎండీఆర్ ఛార్జీలు వసూలు చేయాలని ఆర్థిక శాఖ నిర్ణయించింది.

4.4. సెప్టెంబర్ 26 – 28, 2026: ఛాంబర్ ఆఫ్ ట్రేడ్ అండ్ ఇండస్ట్రీ (CTI) ఎమర్జెన్సీ సమావేశం:లజ్‌పత్ నగర్‌లో వర్తక సంఘాల భేటీ & సమ్మె తీర్మానం.

చిన్న వ్యాపారులను దెబ్బతీసే ఈ నిర్ణయాన్ని నిరసిస్తూ దేశవ్యాప్తంగా ఉద్యమించాలని సీటీఐ నిర్ణయం తీసుకుంది.

5.5. సెప్టెంబర్ 30, 2026: క్యూఆర్ కోడ్‌లపై నల్లటి వస్త్రాలు కప్పే ప్రకటన:అక్టోబర్ 2న దేశవ్యాప్తంగా ‘నో యూపీఐ డే’ అధికారిక పిలుపు.

దేశవ్యాప్తంగా 2,000 పైగా ప్రధాన మార్కెట్లలో క్యూఆర్ కోడ్‌లు, సౌండ్ బాక్సులను మూసివేసి డిజిటల్ లావాదేవీలు నిలిపివేయాలని పిలుపునిచ్చారు.

6.6. అక్టోబర్ 2, 2026: దేశవ్యాప్త నిరసన షెడ్యూల్:కస్టమర్లకు నగదు మాత్రమే అంగీకారం & ప్రభుత్వానికి అల్టిమేటం.

అక్టోబర్ 15 గడువు లోపు ప్రభుత్వం ఈ ఛార్జీల నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకోకపోతే నిరవధికంగా యూపీఐని బహిష్కరిస్తామని హెచ్చరించారు.

అక్టోబర్ 2న ‘నో యూపీఐ డే’ – దేశవ్యాప్తంగా నిలిచిపోయే సేవలు ఏమిటి?

ఛాంబర్ ఆఫ్ ట్రేడ్ అండ్ ఇండస్ట్రీ (CTI) పిలుపుతో అక్టోబర్ 2వ తేదీన మార్కెట్లలో కనిపించే పరిస్థితులు:

1. క్యూఆర్ కోడ్‌లు, సౌండ్ బాక్సులకు నల్లటి ముసుగులు:ఫోన్‌పే (PhonePe), గూగుల్ పే (Google Pay), పేటీఎం (Paytm), భారత్‌పే వంటి కంపెనీలు దుకాణాల్లో ఏర్పాటు చేసిన క్యూఆర్ స్టాండ్లు మరియు శబ్ద హెచ్చరికల సౌండ్ బాక్సులను (Sound Boxes) వ్యాపారులు నల్లటి గుడ్డలతో కప్పి ఉంచుతారు.
2. యూపీఐ స్కానింగ్ నిరాకరణ:దుకాణాలకు వచ్చే కస్టమర్లకు “ఈ రోజు యూపీఐ చెల్లింపులు తీసుకోబడవు, కేవలం నగదు (Cash Only) మాత్రమే ఇవ్వగలరు” అని బోర్డులు ప్రదర్శిస్తారు.
3. 2,000 ప్రధాన వాణిజ్య మార్కెట్లలో నిరసన:ఢిల్లీలోని చాందినీ చౌక్, లజ్‌పత్ నగర్, సదర్ బజార్, ముంబైలోని జావేరీ బజార్, సూరత్ టెక్స్‌టైల్ మార్కెట్, కోల్‌కతా బడాబజార్, చెన్నై టి.నగర్, హైదరాబాద్‌లోని బేగంబజార్, లాడ్‌‌బజార్, సుల్తాన్‌బజార్ మరియు విజయవాడ వన్‌టౌన్ వంటి హోల్‌సేల్, రిటైల్ మార్కెట్లలో వేలాది మంది వ్యాపారులు ఈ నిరసనలో పాల్గొంటున్నారు.
4. ఆన్‌లైన్ ఈ-కామర్స్ ఆర్డర్లపై క్యాష్ ఆన్ డెలివరీ డిమాండ్:పలు స్థానిక ట్రేడర్లు ఈ-కామర్స్ మరియు స్థానిక డెలివరీలలో సైతం యూపీఐ ఆప్షన్ కాకుండా ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులను పరిశీలిస్తున్నారు.

ప్రభుత్వం ఎండీఆర్ (MDR) ఛార్జీలను ఎందుకు తెస్తోంది? – అంతర్గత కారణాలు

కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు బ్యాంకింగ్ రంగాలు ఈ రుసుమును సమర్థించడానికి చెబుతున్న సాంకేతిక, ఆర్థిక కారణాలు:

• భారీ నిర్వహణ వ్యయాలు (Infrastructure Maintenance): ప్రతి నెలా దేశంలో 14 బిలియన్లకు (1,400 కోట్లు) పైగా యూపీఐ లావాదేవీలు జరుగుతున్నాయి. సర్వర్ల విస్తరణ, బ్యాంకుల కోర్ బ్యాంకింగ్ సిస్టమ్స్ (CBS) సామర్థ్యం పెంపునకు ఏటా వేల కోట్ల రూపాయలు అవసరమవుతున్నాయి.
• ప్రభుత్వ సబ్సిడీల కొరత: కేంద్ర ప్రభుత్వం బడ్జెట్‌లో డిజిటల్ చెల్లింపుల ప్రోత్సాహకాల కోసం కేటాయించే రూ. 2,000 – రూ. 3,000 కోట్ల సబ్సిడీ బ్యాంకులు మరియు పేమెంట్ కంపెనీల నిర్వహణ వ్యయాలలో సగానికి కూడా సరిపోవడం లేదు.
• నిధులు ప్రభుత్వానికి వెళ్లవు: వసూలు చేసే 0.4% ఎండీఆర్ నిధులు ప్రభుత్వ ఖజానాలోకి వెళ్లవు. ఇందులో 70% మొత్తం లావాదేవీని ప్రాసెస్ చేసిన బ్యాంకులకు, 30% మొత్తం ఫోన్‌పే, గూగుల్ పే, పేటీఎం వంటి పేమెంట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు (PSP) యూపీఐ మౌలిక వసతుల నిర్వహణ కోసం అందుతాయి.
• సైబర్ సెక్యూరిటీ నిధులు: పెరుగుతున్న సైబర్ మోసాలు, యూపీఐ ఫ్రాడ్లను అరికట్టేందుకు అత్యాధునిక ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) భద్రతా వలయాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఈ నిధులను వెచ్చిస్తారు.

వ్యాపార సంఘాలు ఎందుకు తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి?

ఈ ఛార్జీల వల్ల వ్యాపారాలకు కలిగే నష్టాలపై వర్తక సంఘాల నాయకులు లేవనెత్తుతున్న అభ్యంతరాలు:

1. మార్జిన్లపై తీవ్ర ప్రభావం: హోల్‌సేల్ కిరాణా, ఎలక్ట్రానిక్స్, బంగారం మరియు దుస్తుల వ్యాపారంలో నికర లాభ మార్జిన్లు కేవలం 1% నుండి 2% మాత్రమే ఉంటాయి. అలాంటి వ్యాపారాలపై 0.4% ఎండీఆర్ కట్ అయితే వచ్చే లాభంలో 20% నుండి 40% బ్యాంకులే లాక్కుంటాయని వ్యాపారులు వాపోతున్నారు.
2. వ్యాపారుల నుంచే బలవంతపు వసూలు: ప్రభుత్వం నిబంధనల్లో “కస్టమర్ల నుంచి వసూలు చేయకూడదు, వ్యాపారులే భరించాలి” అని నిబంధన పెట్టడం దారుణమని, ఇది వ్యాపారాలను దివాళా తీయిస్తుందని అంటున్నారు.
3. యూపీఐ లావాదేవీలు 50% పడిపోయే ప్రమాదం: చట్టబద్ధంగా కస్టమర్లపై వేయకూడదన్న నిబంధన ఉన్నప్పటికీ.. వ్యాపారులు నష్టాలను భరించలేక రూ.2,000 దాటిన లావాదేవీలకు కస్టమర్లను నగదు ఇవ్వాలని బలవంతం చేస్తారు. దీంతో దేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపులు 50 శాతం మేర పడిపోయి, మళ్లీ బ్లాక్ మనీ, లెక్కల్లో చూపని నగదు చలామణి పెరుగుతుందని సీటీఐ హెచ్చరిస్తోంది.

వినియోగదారులపై పడే పరోక్ష ప్రభావం – ధరల పెరుగుదల ముప్పు

ప్రభుత్వం కస్టమర్ల నుంచి ఎండీఆర్ వసూలు చేయకూడదని చెప్పినప్పటికీ, మార్కెట్ సూత్రాల ప్రకారం ఇది అంతిమంగా ప్రజల జేబుపైనే పడుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు:

• వస్తువుల ధరల పెంపు (Hidden Price Hike): వ్యాపారులు తమకు పడే 0.4% నష్టాన్ని పూడ్చుకోవడానికి వస్తువుల రిటైల్ ధరలను 1% నుండి 2% వరకు పెంచే అవకాశం ఉంది.
• రెండు రకాల బిల్లుల సంస్కృతి పునరావృతం: పాత రోజుల్లో క్రెడిట్ కార్డు స్వైపింగ్ మెషీన్లకు 2% ఎక్స్‌ట్రా ఛార్జ్ అడిగినట్లే.. ఇకపై దుకాణదారులు “క్యాష్ అయితే రూ. 5,000, యూపీఐ అయితే రూ. 5,020” అని అడిగే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.
• కస్టమర్ల బ్యాంకు ఖాతాల నుంచి నేరుగా కట్ కాదు: ఈ నిబంధన వల్ల వినియోగదారుడి బ్యాంక్ అకౌంట్ నుంచి అదనంగా పైసా కట్ కాదు. మీరు రూ.2,500 పంపితే మీ అకౌంట్ నుంచి రూ.2,500 మాత్రమే డెబిట్ అవుతుంది. కానీ అవతలి వ్యాపారి ఖాతాలో కేవలం రూ.2,490 మాత్రమే క్రెడిట్ అవుతుంది.

Conclusion

ముగింపుగా చెప్పాలంటే, సెప్టెంబర్ 30, 2026 నాటి ఈ Nationwide No UPI Day on October 2, 2026 ఇన్వెస్టిగేటివ్ బిజినెస్ మెగా రిపోర్ట్ ప్రకారం, దేశాన్ని నగదు రహిత సమాజం వైపు నడిపించిన యూపీఐ వ్యవస్థపై రూ.2,000 దాటితే 0.4% ఎండీఆర్ విధించాలని కేంద్రం తీసుకున్న నిర్ణయం డిజిటల్ ఆర్థిక ప్రగతికి ప్రతిబంధకంగా మారే ప్రమాదం ఉందని, అక్టోబర్ 2న జరిగే ‘నో యూపీఐ డే’ నిరసన వ్యాపారుల తీవ్ర అసంతృప్తికి అద్దం పడుతోందని, పండుగల సీజన్ దృష్ట్యా కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు ఆర్‌బీఐ వ్యాపార సంఘాలతో తక్షణమే చర్చలు జరిపి ఈ ఛార్జీల విధానాన్ని పునఃసమీక్షించాల్సిన అవసరం ఉందని ‘బజ్ టుడే’ విశ్లేషిస్తోంది.

ముఖ్యమైన వినియోగదారుల సూచన (Consumer Advisory): అక్టోబర్ 2న మార్కెట్లకు లేదా రెస్టారెంట్లకు వెళ్లేటప్పుడు తప్పనిసరిగా తగినంత నగదును (Cash) వెంట తీసుకెళ్లండి. యూపీఐపై మాత్రమే ఆధారపడితే చెల్లింపుల సమయంలో ఇబ్బందులు పడే అవకాశం ఉంది.

ముఖ్య గమనిక: యూపీఐ ఎండీఆర్ ఛార్జీలపై కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ తాజా స్పందన, అక్టోబర్ 2 ‘నో యూపీఐ డే’ లైవ్ గ్రౌండ్ రిపోర్టులు, బ్యాంకింగ్ రంగ నిబంధనలు మరియు పర్సనల్ ఫైనాన్స్ తాజా వార్తల సమాచారం కోసం ప్రతిరోజూ మా వెబ్‌సైట్‌ను సందర్శించండి. ఈ అత్యవసర సమాచారాన్ని మీ కుటుంబ సభ్యులు, మిత్రులందరికీ షేర్ చేయండి!

Daily Updates కోసం సందర్శించండి: https://www.buzztoday.in

FAQ’s