భారత రక్షణ దళాల్లో అతిపెద్ద పాలసీ సంస్కరణ
న్యూఢిల్లీలోని సౌత్ బ్లాక్ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రధాన కార్యాలయం నుండి విడుదలైన సమాచారం ప్రకారం, దేశ రక్షణ వ్యవస్థను సమూలంగా మార్చే కీలక ప్రకటన వెలువడింది. 2022 జూన్ 14న రక్షణ దళాల సగటు వయస్సును తగ్గించి, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కలిగిన యువ సైనికులను సిద్ధం చేసే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మక ‘అగ్నిపథ్’ రిక్రూట్మెంట్ పథకానికి శ్రీకారం చుట్టింది.
నాలుగేళ్ల స్వల్పకాలిక ఒప్పందం ముగిసిన తర్వాత సుమారు 75 శాతం మంది అగ్నివీరులు నిరుద్యోగులుగా మిగిలిపోతారనే ఆందోళనలు దేశవ్యాప్తంగా యువతలో, రాజకీయ పక్షాల్లో విస్తృతంగా చర్చనీయాంశమయ్యాయి. సరిగ్గా తొలి బ్యాచ్ అగ్నివీరుల నాలుగేళ్ల సర్వీసు 2026 నవంబర్-డిసెంబర్ నాటికి ముగియనున్న సమయంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన అత్యవసరంగా భేటీ అయిన కేంద్ర కేబినెట్ కమిటీ ఆన్ సెక్యూరిటీ (CCS) ఈ చారిత్రక సవరణలకు గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది.
నాలుగేళ్ల సర్వీస్ ముగిసిన తర్వాత ప్రతిభ ఆధారంగా 25 శాతం మంది శాశ్వత నియామకం పొందగా, మిగిలిన 75 శాతం మందిని విధుల నుంచి పంపించివేయకుండా.. వారికి మరో రెండేళ్ల పాటు సర్వీసును పొడిగించే సరికొత్త ‘4 + 2’ నమూనాను ఖరారు చేశారు. ఈ రెండేళ్ల కాలంలో వారికి పెంచిన వేతనాలు, ఉన్నత శ్రేణి పారితోషికాలు అందించడమే కాకుండా.. ఆరేళ్లు ముగిసిన అనంతరం కూడా సాయుధ దళాల్లో కొనసాగేందుకు రెగ్యులర్ రిక్రూట్మెంట్ కోసం ప్రత్యేక ఇంటర్నల్ ఎంపిక పరీక్షల్లో పాల్గొనే అవకాశాన్ని కల్పించారు.
2022 అగ్నిపథ్ ఆరంభం నుండి 2026 ఆరేళ్ల సర్వీసు నిర్ణయం వరకు
అగ్నిపథ్ పథకం ప్రారంభం, తొలి బ్యాచ్ శిక్షణ, మూల్యాంకనాలు మరియు తాజా కేబినెట్ ఆమోదం కాలక్రమానుసార సీక్వెన్స్ ఇదీ:
- జూన్ 14, 2022: కేంద్ర మంత్రివర్గం చారిత్రాత్మక అగ్నిపథ్ పథకాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించింది; నాలుగేళ్ల కాంట్రాక్ట్ సర్వీస్ విధానం అమలులోకి వచ్చింది.
- నవంబర్ – డిసెంబర్ 2022: భారత నావికాదళం (నవంబర్ 21), వాయుసేన (డిసెంబర్ 21), ఆర్మీ (డిసెంబర్ 31) తొలి బ్యాచ్ అగ్నివీరుల రిక్రూట్మెంట్, రిపోర్టింగ్ పూర్తి చేశాయి.
- 2023 – 2025: సరిహద్దుల్లో, సాంకేతిక విభాగాల్లో అగ్నివీరుల విధులు, పోరాట శిక్షణ; ఆర్మీ ఉన్నతాధికారుల ఆధ్వర్యంలో సమగ్ర అంతర్గత అధ్యయనం (Internal Review).
- ఆగస్టు 2026: డిఫెన్స్ స్టాఫ్ కమిటీ ఆధ్వర్యంలో అగ్నివీరుల నాలుగేళ్ల పనితీరుపై అత్యున్నత స్థాయి నివేదిక సమర్పణ; వారి నైపుణ్యాలను సైన్యం కోల్పోకుండా ఉండాలంటే సర్వీస్ పొడిగించాలని సిఫారసు.
- నవంబర్ 04, 2026 మధ్యాహ్నం: ప్రధాని మోదీ అధ్యక్షతన కేంద్ర మంత్రివర్గ ఆమోదం; రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ ప్రకటన.
- నవంబర్ 04, 2026 సాయంత్రం 04:30: న్యూఢిల్లీలో చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్ (CDS) జనరల్ ఎన్.ఎస్. రాజా సుబ్రమణి మీడియా ముఖంగా ఆరేళ్ల సర్వీస్ వివరాలను అధికారికంగా వెల్లడించారు.
తొలి బ్యాచ్ అగ్నివీరుల సర్వీస్ పూర్తి వివరాలు – త్రివిధ దళాల కీలక తేదీలు
2022లో సైన్యంలో అడుగుపెట్టిన మొట్టమొదటి తరం అగ్నివీరులు తమ 4 ఏళ్ల కాలాన్ని పూర్తి చేసుకునే అధికారిక గడువులు:
- భారత నావికాదళం (Indian Navy): తొలి బ్యాచ్ నేవీ అగ్నివీరులు 2026 నవంబర్ 21వ తేదీన తమ నాలుగేళ్ల పదవీకాలాన్ని పూర్తి చేసుకోనున్నారు.
- భారత వైమానిక దళం (Indian Air Force): తొలి బ్యాచ్ ఎయిర్ఫోర్స్ అగ్నివీరులు 2026 డిసెంబర్ 21వ తేదీన నాలుగేళ్ల సర్వీసును ముగిస్తారు.
- భారత సైన్యం (Indian Army): అతిపెద్ద సంఖ్యలో చేరిన తొలి బ్యాచ్ ఆర్మీ అగ్నివీరులు 2026 డిసెంబర్ 31వ తేదీ నాటికి తమ నాలుగేళ్ల గడువును చేరుకుంటారు.
- తాజా నిర్ణయంతో లబ్ధి: నవంబర్ 21 నుండి మొదలయ్యే విడుదల ప్రక్రియలో ఎవరినీ బలవంతంగా ఇళ్లకు పంపకుండా.. 25 శాతం రెగ్యులర్ నియామకాలు పూర్తయ్యాక, మిగిలిన వారందరికీ తక్షణమే అదనపు రెండేళ్ల సర్వీస్ కాంట్రాక్ట్ ఎంపిక పత్రాలను అందజేస్తారు.
CDS జనరల్ ఎన్.ఎస్. రాజా సుబ్రమణి వివరణ – ఎందుకు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు?
కేంద్ర కేబినెట్ భేటీ అనంతరం చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్ (CDS) జనరల్ ఎన్.ఎస్. రాజా సుబ్రమణి మీడియా సమావేశంలో వెల్లడించిన కీలక ముఖ్యాంశాలు:
- నాలుగేళ్ల పనితీరు మూల్యాంకనం (Performance Evaluation):
- “గత నాలుగు సంవత్సరాలుగా సియాచిన్ గ్లేసియర్, లడఖ్ ఎత్తైన సరిహద్దులు, ఎడారి ప్రాంతాలు, యుద్ధ నౌకలు మరియు అత్యాధునిక యుద్ధ విమానాల నిర్వహణలో అగ్నివీరులు అత్యుత్తమ సేవలందించారు. వారు చూపిన క్రమశిక్షణ, త్యాగం, సాంకేతిక అనుకూలత సైనిక ఉన్నతాధికారులను ఆకట్టుకుంది.”
- నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరులను నిలుపుకోవడం (Retaining Trained Manpower):
- ఒక అగ్నివీరుడిని తీర్చిదిద్దడానికి సైన్యం దాదాపు ఆరు నెలల పాటు కఠినమైన ప్రాథమిక, అధునాతన శిక్షణను ఇస్తుంది. నాలుగేళ్ల తర్వాత అతడు పరిపూర్ణ సైనికుడిగా మారే సమయంలో విధుల నుంచి పంపేయడం వల్ల సైన్యానికి నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరుల లోటు ఏర్పడుతోంది.
- అదనంగా మరో రెండేళ్లు సేవలను పొడిగించడం వల్ల దేశ సరిహద్దు భద్రత మరింత పటిష్టమవుతుందని త్రివిధ దళాధిపతులు భావించారు.
ఆరేళ్ల తర్వాత రెగ్యులర్ సర్వీస్ – రెండో అవకాశం ఎలా లభిస్తుంది?
ఈ నిర్ణయంలో యువతకు అత్యంత ఆకర్షణీయమైన అంశం ఆరేళ్ల తర్వాత కూడా శాశ్వత సైనికుడిగా మారే అవకాశం ఉండటం:
- రెండో దశ రెగ్యులర్ నియామకాలు: తొలి నాలుగేళ్ల తర్వాత 25 శాతం మంది శాశ్వత సైనికులుగా ఎంపికవుతారు. మిగిలిన 75 శాతం మంది అదనపు రెండేళ్ల సర్వీసును (5వ, 6వ సంవత్సరం) పూర్తి చేసుకుంటారు.
- పనితీరు & నిష్పాక్షిక ఎంపిక ప్రమాణాలు: ఈ ఆరేళ్లు పూర్తయిన తర్వాత వారి సమగ్ర సర్వీస్ రికార్డు, వార్షిక గోప్య నివేదికలు (ACR), మెడికల్ ఫిట్నెస్ మరియు ప్రత్యేక అంతర్గత నైపుణ్య పరీక్షల ఆధారంగా మరోసారి రెగ్యులర్ సర్వీసులోకి తీసుకుంటారు.
- నిరుద్యోగ భయం మాయం: దీనివల్ల అగ్నివీరులకు తమ జీవితంలో 24 నుంచి 26 ఏళ్ల వయస్సు వరకు సైన్యంలో సురక్షితమైన ఉద్యోగం ఉండటమే కాకుండా, శాశ్వత ఉద్యోగం సాధించేందుకు రెండు పర్యాయాలు పూర్తిస్థాయి అర్హత దక్కుతుంది.
రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ స్పందన – ఆధునిక యుద్ధ తంత్రానికి అనుగుణంగా మార్పులు
కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ ఈ సంస్కరణలపై హర్షం వ్యక్తం చేస్తూ ప్రకటన విడుదల చేశారు:
- “మారుతున్న ఆధునిక యుద్ధ పరిస్థితులకు, సైబర్ దాడులకు, డ్రోన్ పోరాటాలకు అనుగుణంగా భారత సాయుధ దళాలను మరింత సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, శారీరక దృఢత్వం కలిగిన యువ బలగాలుగా తీర్చిదిద్దేందుకు ఈ నిర్ణయం దోహదపడుతుంది.”
- “నాలుగేళ్ల స్వల్ప వ్యవధి కాకుండా ఆరేళ్ల కాలపరిమితి లభించడం వల్ల అగ్నివీరుల్లో మరింత ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది. తమ సామర్థ్యాన్ని సంపూర్ణంగా దేశ రక్షణ కోసం ధారపోసేందుకు అదనపు అవకాశం లభించింది. అగ్నివీరుల భవిష్యత్తుకు మోదీ ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉంది” అని రాజ్నాథ్ సింగ్ స్పష్టం చేశారు.
వేతనాలు, సేవా నిధి & నియామకాల్లో కీలక మార్పులు
నవంబర్ 4 కేబినెట్ ఆమోదం పొందిన ఇతర సహాయక విధానాలు:
- మెరుగైన పారితోషికం (Enhanced Pay for 5th & 6th Year):
- మొదటి నాలుగేళ్లలో నెలకు రూ. 30,000 నుండి ప్రారంభమై రూ. 40,000 వరకు ప్యాకేజీ అందుతుంది.
- అదనపు 5వ, 6వ సంవత్సరాల్లో అగ్నివీరులకు మరింత పెరిగిన వేతన స్లాబులతో పాటు సైనిక అలవెన్సులు, రిస్క్ & హార్డ్షిప్ అలవెన్సులను సమకూరుస్తారు.
- స్కిల్ సర్టిఫికేషన్ గుర్తింపు:
- కేంద్ర విద్యాశాఖ, నైపుణ్యాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్తంగా జారీ చేసే అగ్నివీర్ స్కిల్ సర్టిఫికెట్ల ద్వారా వారు పారామిలిటరీ బలగాలు (CRPF, BSF, CISF), కేంద్ర సాయుధ పోలీసు బలగాలు (CAPF) మరియు రక్షణ రంగ పబ్లిక్ సెక్టార్ సంస్థల్లో (DPSUs) 10 శాతం రిజర్వేషన్ పొందేందుకు మార్గం మరింత సులభమవుతుంది.
- రాత పరీక్ష ముందే నిర్వహణ (CEE First):
- భవిష్యత్ రిక్రూట్మెంట్లలో రద్దీని నివారించడానికి మరియు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఉన్న యువతను గుర్తించడానికి.. ముందుగా కంప్యూటర్ ఆధారిత ఉమ్మడి ప్రవేశ పరీక్ష (Common Entrance Exam – CEE) నిర్వహించి, అందులో మెరిట్ సాధించిన వారికే ఫిజికల్ ఫిట్నెస్ పరీక్షలను నిర్వహించే నిబంధనను పటిష్టంగా అమలు చేయనున్నారు.
Conclusion
నవంబర్ 04, 2026 నాటి ఈ పరిశీలన ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వం అగ్నిపథ్ పథకంలో చేసిన సవరణలు భారత సాయుధ దళాల చరిత్రలో అత్యంత ప్రగతిశీలమైన, ఆచరణాత్మకమైన మార్పుగా నిలుస్తాయి. తొలి నాలుగేళ్ల తర్వాత 75 శాతం మందిని విడుదల చేయకుండా మరో రెండేళ్ల పాటు సర్వీసును పొడిగించి, ఆరేళ్ల తర్వాత కూడా రెగ్యులర్ సైనికులుగా మారే ద్వారాలను తెరిచి ఉంచడం వల్ల దేశ రక్షణ రంగానికి సుశిక్షితులైన సైనికులు అందుబాటులో ఉంటారు. అదే సమయంలో లక్షలాది మంది యువతలో ఉన్న ఉద్యోగ అనిశ్చితి, నిరుద్యోగ భయాలు పూర్తిగా తొలగిపోయి భారత సైన్యంలో చేరాలనే ఉత్సాహం యువతరంలో రెట్టింపు కానుంది.
ముఖ్యమైన అభ్యర్థుల సమాచార సూచన: అగ్నివీర్ అదనపు రెండేళ్ల సర్వీస్ ఎంపిక నిబంధనలు, అలవెన్సుల పెంపు మరియు ఆర్మీ, నేవీ, ఎయిర్ఫోర్స్ అధికారిక నోటిఫికేషన్ల పూర్తి పాఠం కోసం సంబంధిత త్రివిధ దళాల అధికారిక పోర్టళ్లను మాత్రమే పరిశీలించండి.
ముఖ్య గమనిక: అగ్నిపథ్ 6 ఏళ్ల సర్వీస్ అధికారిక గెజిట్ ఉత్తర్వులు, 2026 నవంబర్ మొదటి బ్యాచ్ రీ-ఎంగేజ్మెంట్ మార్గదర్శకాలు, మరియు రాబోయే కొత్త అగ్నివీర్ రిక్రూట్మెంట్ ర్యాలీల సమాచారం కోసం నిరంతరం మా పోర్టల్ను గమనించండి. ఈ అత్యంత కీలకమైన రక్షణ రంగ సమాచారాన్ని ఆశావహ యువత, అగ్నివీరులందరికీ షేర్ చేయండి.
Daily Updates కోసం సందర్శించండి: https://www.buzztoday.in
FAQ’s
అగ్నిపథ్ పథకంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న తాజా నిర్ణయం ఏమిటి?
ఈ అదనపు రెండేళ్ల అవకాశం ఎవరికి లభిస్తుంది?
ఈ నిర్ణయాన్ని ఎప్పుడు, ఎవరు ప్రకటించారు?
ఆరేళ్ల సర్వీసు పూర్తయిన తర్వాత శాశ్వత (రెగ్యులర్) ఉద్యోగం లభిస్తుందా?
తొలి బ్యాచ్ అగ్నివీరుల నాలుగేళ్ల సర్వీసు ఎప్పుడు ముగుస్తుంది?