గల్ఫ్ దేశాలలో నెలకొన్న యుద్ధ వాతావరణం, ముఖ్యంగా ఇరాన్ సంక్షోభం కారణంగా అంతర్జాతీయ చమురు సరఫరా వ్యవస్థకు తీవ్ర విఘాతం కలిగింది. ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు గుండెకాయ వంటి హార్ముజ్ జలసంధి గుండా రాకపోకలు నిలిచిపోవడంతో, భారత్‌లో పెట్రోల్, డీజిల్ కొరత ఏర్పడుతుందనే వార్తలు వినిపిస్తున్నాయి. అయితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ విషయంలో స్పష్టతనిస్తూ Crude Oil Reserves పై కీలక గణాంకాలను వెల్లడించింది. ప్రస్తుతం భారతదేశం వద్ద సుమారు 45 రోజులకు సరిపడా ముడి చమురు నిల్వలు ఉన్నాయని, దేశ పురోగతికి ఎలాంటి ఆటంకం కలగదని స్పష్టం చేసింది. సుమారు 100 మిలియన్ బ్యారెళ్ల వాణిజ్య మరియు వ్యూహాత్మక నిల్వలు అందుబాటులో ఉన్నాయని వెల్లడించింది. అమెరికా అధ్యక్షులు డోనాల్డ్ ట్రంప్ యుద్ధం నెల రోజుల పాటు కొనసాగవచ్చని హెచ్చరించిన నేపథ్యంలో, భారత్ తన నిల్వలను కాపాడుకుంటూనే ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై దృష్టి సారించింది.
భారతదేశ వ్యూహాత్మక నిల్వలు మరియు ప్రస్తుత సామర్థ్యం
భారతదేశం తన ముడి చమురు అవసరాల కోసం 88 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతుంది. ఈ దిగుమతుల్లో సగానికి పైగా పశ్చిమాసియా నుండే వస్తాయి. తాజా అంచనాల ప్రకారం, భారత్ వద్ద ప్రస్తుతం 100 మిలియన్ బ్యారెళ్ల వాణిజ్య ముడి చమురు నిల్వలు (Crude Oil Reserves) ఉన్నాయి. ఈ నిల్వలు మూడు రూపాల్లో అందుబాటులో ఉన్నాయి:
శుద్ధి కర్మాగారాల నిల్వలు: దేశంలోని వివిధ రిఫైనరీల వద్ద ఉన్న నిల్వలు.
వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలు (SPR): విశాఖపట్నం, మంగళూరు, పడూర్ వంటి చోట్ల భూగర్భంలో ప్రభుత్వం భద్రపరిచిన నిల్వలు.
ట్రాన్సిట్ నిల్వలు: ఇప్పటికే విదేశీ రేవుల నుండి బయలుదేరి సముద్ర మార్గంలో నౌకలపై ఉన్న చమురు.
రోజుకు సగటున 5 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురు దిగుమతి చేసుకునే భారత్, హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా 2.5 మిలియన్ బ్యారెళ్లను పొందుతుంది. ఒకవేళ సరఫరా నిలిచిపోయినా, మన వద్ద ఉన్న 45 రోజుల నిల్వలు స్వల్పకాలిక సంక్షోభాన్ని సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోగలవని ఇంధన విశ్లేషణ సంస్థ కెప్లర్ పేర్కొంది.
హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత – ధరలపై ప్రభావం
పర్షియన్ గల్ఫ్‌ను అరేబియా సముద్రంతో కలిపే 33 కిలోమీటర్ల వెడల్పు గల హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచానికి అత్యంత కీలకం. ప్రపంచ ముడి చమురు ఎగుమతుల్లో మూడింట ఒక వంతు, గ్యాస్ సరఫరాలో 20 శాతం ఈ మార్గం గుండానే సాగుతాయి. యుద్ధం కారణంగా ఈ మార్గం నిలిచిపోవడం వల్ల భౌతిక కొరత కంటే ‘ధరల అస్థిరత’ (Price Volatility) భారత్‌కు పెద్ద సవాలుగా మారింది.
కెప్లర్ ప్రధాన పరిశోధన విశ్లేషకుడు సుమిత్ రిటోలియా ప్రకారం, బ్రెంట్ ముడి చమురు ధర ఇప్పటికే బ్యారెల్‌కు 80 డాలర్లు దాటింది. ఇది సంక్షోభం ప్రారంభం కంటే 10 శాతం ఎక్కువ. సరఫరా అంతరాయం ఎక్కువ కాలం కొనసాగితే రవాణా ఖర్చులు, భీమా ప్రీమియంలు పెరిగి భారత దిగుమతి బిల్లు భారీగా పెరుగుతుంది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత్ చమురు దిగుమతుల కోసం 137 బిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసింది. ఇప్పుడు ధరలు పెరిగితే ఆ భారం నేరుగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై, తద్వారా సామాన్యుడిపై పడుతుంది.
ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు మరియు రష్యా చమురు పాత్ర
పశ్చిమాసియా నుండి సరఫరా తగ్గితే భారత్ చేతులు కట్టుకుని కూర్చోవడం లేదు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ప్రత్యామ్నాయ సరఫరాదారుల వైపు దృష్టి సారించింది. పశ్చిమ ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ వంటి దేశాల నుండి అదనపు సరఫరాలను పొందడంపై చర్చలు జరుపుతోంది. ఇందులో అత్యంత కీలకమైనది ‘రష్యా చమురు’.
గత రెండేళ్లుగా రష్యా నుండి రాయితీ ధరకు చమురు పొందుతున్న భారత్, అవసరమైతే మరిన్ని నిల్వలను రష్యా నుండే దిగుమతి చేసుకునే అవకాశం ఉంది. రష్యన్ చమురు హార్ముజ్ జలసంధిపై ఆధారపడదు కాబట్టి, ఆ మార్గంలో వచ్చే అంతరాయం దీనిపై ఉండదు. ప్రస్తుతానికి Crude Oil Reserves ను పటిష్టం చేస్తూనే, ఆఫ్రికా మరియు అమెరికా దేశాలతో కొత్త ఒప్పందాల ద్వారా ఇంధన భద్రతను నిర్ధారించుకోవాలని భారత్ భావిస్తోంది. ఇది దేశీయంగా ఇంధన ధరలు నియంత్రణలో ఉండటానికి తోడ్పడుతుంది.
ముగింపు మరియు భవిష్యత్తు అంచనాలు
మొత్తానికి, పశ్చిమాసియా సంక్షోభం భారత్‌కు ఒక పరీక్షా సమయమే అయినప్పటికీ, ప్రభుత్వం ముందుచూపుతో వ్యవహరిస్తోంది. దేశంలో 45 రోజులకు సరిపడా Crude Oil Reserves ఉండటం అనేది ఒక పెద్ద ఊరటనిచ్చే అంశం. అయితే, యుద్ధం దీర్ఘకాలం (45 రోజుల కంటే ఎక్కువ) కొనసాగితే మాత్రం దిగుమతి బిల్లు పెరిగి ఆర్థిక ఒత్తిడిని తోసిపుచ్చలేమని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. పెట్రో ఉత్పత్తుల లభ్యతపై కేంద్రం ఎప్పటికప్పుడు సమీక్ష నిర్వహిస్తూ, వినియోగదారులకు ఇబ్బంది కలగకుండా చర్యలు తీసుకుంటోంది. అంతర్జాతీయ ధరల సెగ తగలకుండా ప్రభుత్వం టాక్స్ కట్స్ లేదా ఇతర రాయితీల ద్వారా ప్రజలను ఆదుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ప్రస్తుతానికి భారత్ వద్ద ఉన్న చమురు నిల్వలు దేశాన్ని సురక్షిత తీరానికి చేర్చేందుకు సరిపోతాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
Conclusion
ముగింపుగా, పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో భారత ఇంధన భద్రతపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన వివరణ సామాన్యుల్లో ఉన్న అనుమానాలను పటాపంచలు చేసింది. మన దేశం వద్ద ఉన్న 100 మిలియన్ బ్యారెళ్ల Crude Oil Reserves సుమారు ఒకటిన్నర నెల వరకు ఎటువంటి ఇబ్బంది లేకుండా చూస్తాయి. హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత వల్ల ధరలు పెరిగే ప్రమాదం ఉన్నప్పటికీ, రష్యా వంటి ప్రత్యామ్నాయ వనరులు భారత్‌కు అండగా ఉన్నాయి. ముడి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం దీర్ఘకాలికంగా చేపట్టిన వ్యూహాత్మక నిల్వలు (SPR) ఇప్పుడు రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తున్నాయి. యుద్ధ జ్వాలలు త్వరగా చల్లారి, ప్రపంచ వాణిజ్యం పునరుద్ధరించబడాలని ఆశిద్దాం. అప్పటి వరకు భారత్ వద్ద ఉన్న నిల్వలు దేశ చక్రం ఆగకుండా తిప్పుతాయని కేంద్రం ధీమా వ్యక్తం చేస్తోంది.
Caption:
భారత్‌లో చమురు కొరత రాబోతోందా? మన వద్ద ఉన్న Crude Oil Reserves ఎన్ని రోజులకు సరిపోతాయి? కేంద్రం చేసిన తాజా ప్రకటన కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి. ఈ ముఖ్యమైన వార్తను మీ మిత్రులకు షేర్ చేయండి. Visit: https://www.buzztoday.in
