ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన Strait of Hormuz (హర్ముజ్ జలసంధి) వద్ద యుద్ధ జ్వాలలు ఎగిసిపడుతున్నాయి. అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య దాడులు, ప్రతి దాడులు జరుగుతున్న తరుణంలో, భారత జెండా ఉన్న నౌకలకు ఇరాన్ మార్గం ఇవ్వడం విశేషం. దౌత్య వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, భారత విదేశాంగ శాఖ జరిపిన సంప్రదింపుల ఫలితంగా రెండు భారతీయ ఆయిల్ ట్యాంకర్లకు ఈ జలసంధి గుండా సురక్షితంగా ప్రయాణించేందుకు అనుమతి లభించింది. ఈ ప్రాంతం గుండా ప్రపంచంలోని 20 శాతం చమురు సరఫరా జరుగుతుంది. యుద్ధ సమయంలో ఇతర దేశాల నౌకలపై దాడులు జరుగుతున్నప్పటికీ, భారత్తో ఉన్న చారిత్రక మరియు దౌత్య సంబంధాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఇరాన్ ఈ మినహాయింపు ఇచ్చినట్లు తెలుస్తోంది. ఇది భారత ఇంధన భద్రతకు అత్యంత కీలకమైన పరిణామం.
యుద్ధ భూమిలో భారత దౌత్య వ్యూహం
పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం 12వ రోజుకు చేరుకుంది. అమెరికా దళాలు ఇరానియన్ నౌకలను ధ్వంసం చేయడం, ప్రతిగా ఇరాన్ తన సముద్ర సరిహద్దులను మూసివేస్తామని హెచ్చరించడం వంటి పరిణామాల మధ్య Strait of Hormuz ఒక రణరంగంగా మారింది. ఇలాంటి క్లిష్ట సమయంలో భారత్ తన తటస్థ వైఖరిని ప్రదర్శిస్తూనే, తన ఇంధన అవసరాలను కాపాడుకోవడంలో విజయం సాధించింది. భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఉన్నతాధికారులు ఇరాన్ ప్రతినిధులతో జరిపిన రహస్య చర్చల తర్వాతే భారతీయ ట్యాంకర్లకు మార్గం సుగమం అయింది.
ఇతర దేశాల నౌకలు, ముఖ్యంగా అమెరికా మిత్రదేశాల నౌకలు ఇక్కడ ప్రయాణించడానికి భయపడుతుంటే, భారతీయ నౌకలకు అనుమతి లభించడం అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమైంది. ఇరాన్ తీరానికి సమీపంలో ఉన్న ఈ జలసంధిని నియంత్రించే శక్తి ఇరాన్ సైన్యానికి ఉంది. భారత్ పట్ల ఇరాన్ సానుకూలంగా వ్యవహరించడం వెనుక చాబహార్ ఓడరేవు వంటి ఉమ్మడి ప్రాజెక్టులు మరియు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి.
హర్ముజ్ జలసంధిలో ప్రమాదకర పరిస్థితులు
భారత నౌకలకు అనుమతి లభించినప్పటికీ, Strait of Hormuz లో ప్రయాణం ఇప్పటికీ కత్తిమీద సాము లాంటిదే. ఇరాన్ సైన్యం ఈ జలమార్గంలో భారీగా సీ మైన్స్ (Sea Mines) లేదా సముద్ర మందుపాతరలను అమర్చిందని సమాచారం. ఇవి నౌకల కదలికలకు పెను ముప్పుగా పరిణమించాయి. ఇప్పటికే ఒక థాయ్ జెండా ఉన్న నౌకపై దాడి జరిగినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. దీనివల్ల అంతర్జాతీయ నౌకాయాన సంస్థలు ఈ మార్గంలో ప్రయాణించడానికి వెనకాడుతున్నాయి.
అమెరికా రక్షణ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, ఇరాన్ తన గెరిల్లా నావికాదళం ద్వారా నిఘాను పెంచింది. భారత నౌకలకు అనుమతి ఉన్నప్పటికీ, పొరపాటున కూడా ఎటువంటి దాడులు జరగకుండా భారత నావికాదళం (Indian Navy) నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తోంది. ‘ఆపరేషన్ సంకల్ప్’ కింద భారత యుద్ధ నౌకలు మన దేశానికి వచ్చే ట్యాంకర్లకు రక్షణగా నిలుస్తున్నాయి. యుద్ధం ఇలాగే కొనసాగితే, ఈ మార్గం ఎప్పుడు మూసివేస్తారో అన్న ఆందోళన మాత్రం ఇంకా మిగిలే ఉంది.
ప్రపంచ చమురు సరఫరాపై యుద్ధం ప్రభావం
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు Strait of Hormuz కీలకమైన ధమని వంటిది. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, కువైట్ మరియు ఇరాక్ వంటి దేశాల నుంచి ముడి చమురు ఈ ఇరుకైన జలసంధి ద్వారానే భారత్కు చేరుతుంది. యుద్ధం కారణంగా ఈ మార్గంలో సరఫరా నిలిచిపోతే, భారత్లో పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు లీటరుకు రూ. 150 దాటే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో 80 శాతానికి పైగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతుంది. అందులోనూ అధిక భాగం ఈ జలసంధి ద్వారానే వస్తుంది. ప్రస్తుతానికి ఇరాన్ భారత నౌకలను అనుమతించడం వల్ల మన దేశంలో గ్యాస్ మరియు పెట్రోల్ కొరత ఏర్పడకుండా కొంత ఊరట లభించింది. అయితే, యుద్ధం గల్ఫ్ దేశాలకు వ్యాపిస్తే మాత్రం పరిస్థితి గందరగోళంగా మారుతుంది. అందుకే భారత్ తన వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలను (Strategic Petroleum Reserves) సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలని చూస్తోంది.
ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల అన్వేషణలో భారత్
యుద్ధం ఎప్పుడు ఏ మలుపు తిరుగుతుందో చెప్పలేని పరిస్థితిలో, భారత్ కేవలం Strait of Hormuz పైనే ఆధారపడకూడదని నిర్ణయించుకుంది. రష్యా నుంచి ముడి చమురు దిగుమతులను పెంచడం, అలాగే మధ్య ఆసియా దేశాల నుంచి ఇతర మార్గాల ద్వారా ఇంధనాన్ని తెచ్చుకోవడంపై దృష్టి సారించింది. ఆఫ్రికా మరియు అమెరికా దేశాల నుంచి చమురు కొనుగోలు చేయడం వల్ల దూరం పెరిగినా, భద్రత ఉంటుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
ప్రస్తుతం ఇరాన్ ఇచ్చిన మినహాయింపు తాత్కాలికమే కావచ్చు. యుద్ధం తీవ్రత పెరిగితే ఇరాన్ కూడా వెనక్కి తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే భారత నౌకాయాన మంత్రిత్వ శాఖ నౌకలకు అదనపు భీమా (Insurance) మరియు రక్షణ చర్యలను పర్యవేక్షిస్తోంది. అంతర్జాతీయ సముద్ర చట్టాలను గౌరవిస్తూనే, తన జాతీయ ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడంలో భారత్ ప్రస్తుతానికి పైచేయి సాధించింది. కానీ, మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి నెలకొంటేనే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుదుటపడుతుంది.
Conclusion
ముగింపుగా చెప్పాలంటే, మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధం ముదురుతున్న తరుణంలో Strait of Hormuz వద్ద భారత నౌకలకు ఇరాన్ అనుమతి ఇవ్వడం ఒక భారీ దౌత్య విజయం. యుద్ధ భయంతో చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్న వేళ, ఈ పరిణామం భారత వినియోగదారులకు కొంత ఊరటనిస్తుంది. అయితే, సముద్రంలో మందుపాతరల ముప్పు మరియు దాడుల భయం ఇంకా తొలగిపోలేదు. భారత్ తన ఇంధన భద్రత కోసం ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను సిద్ధం చేసుకుంటూనే, అంతర్జాతీయ వేదికలపై శాంతి కోసం పిలుపునిస్తోంది. హర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా మన ఆయిల్ ట్యాంకర్ల ప్రయాణం సురక్షితంగా సాగడం అనేది ప్రస్తుత సంక్షోభంలో ఒక ఆశాకిరణం. ఈ ఉద్రిక్తతలు త్వరగా తగ్గి, ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా సాధారణ స్థితికి రావాలని ఆశిద్దాం.
Caption:
మధ్యప్రాచ్య రణరంగంలో భారత్ దౌత్య గెలుపు! Strait of Hormuz వద్ద భారత నౌకలకు ఇరాన్ గ్రీన్ సిగ్నల్. యుద్ధ అప్డేట్స్ మరియు చమురు సరఫరా వివరాల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి. ఈ ముఖ్యమైన వార్తను మీ మిత్రులకు షేర్ చేయండి. Visit: https://www.buzztoday.in
